PODELI

Carigrad na Dunavu bilo je Smederevo u 15. veku, kada ga je despot Đurađ Branković gradio kao novu prestonicu despotovine Srbije. Tvrđava je projektovana po uzoru na Konstantinopolj, s trougaonom osnovom i zaštitom sa tri strane – vodama Dunava, Jezave i kanala koji su ih spajali.

Smederevski grad bio je graditeljsko čudo svog vremena, najveća ravničarska tvrđava Evrope, a po njemu je despot dobio nadimak Smederevac. Čim je 1428. počelo zidanje Smedereva, ono je postalo metropola gde se sleglo mnoštvo stranaca, od vizantijskih inženjera, preko dubrovačkih i ugarskih trgovaca do despotovih najamnika Nemaca, Francuza, Italijana, Mađara, Grka. Despot Đurađ je uspeo je da prihodima iz bogatih majdana, od Novog Brda do Rudnika, korumpira sultana i izgradi moćnu tvrđavu. Pravi je kuriozitet da nju Osmanlije nikad nisu uspele da osvoje oružjem, iako su je besomučno opsedale. O snazi despotovog grada svedoči i brdo kamene i gvozdene đuladi kojom su Osmanlije tukle njene zidine. One su atrakcija obližnjeg muzeja, kraj kojeg se obavezno slikaju mališani.

Dunavski Carigrad izdržao je 1453. čak i opsadu armija Mehmeda Osvajača, koje su iste godine osvojile Konstantinopolj, srušivši zidine za koje se verovalo da su neprobojne. Smederevski bedemi su preživeli Osmanlije, ali su teško oštećeni ratovima u 20. veku. Ipak, još uvek stoji najveći deo od 25 kula unutrašnjeg i spoljnog grada visokih od 15 do 25 metara, povezanih zidom sa šetnom stazom debelim i do 4,5 metara. Nažalost, najviša Branič kula u unutrašnjem rezidencijalnom gradu srušena je u Velikom ratu, kad su Austrougari tukli tvrđavu topovima kalibra 420 milimetara.

Tada se nakrivila i cela masivna Jerinina kula na ulazu unutrašnjeg grada, gde je od palate ostao samo nakrivljen zid prema Dunavu. Na njemu su lepi dvostruki prozori i kamene klupe pod njima, odakle je despot posmatrao veliku reku. Nekim čudom ostala je nedirnuta Krstasta kula s jedinstvenim desetmetarskim krstom na Golgoti i natpisom izvedenim crvenom opekom: “Hristu Bogu blagoverni despot Đurađ, gospodin Srbljem i pomorju zetskom. Naredbom njegovom sazida se ovaj grad u godini 6938 (1430)”.

CEO TEKST PROČITAJTE OVDE.

KOMENTARIŠI