Dan Republike – simbol jednog vremena

Dan Republike – simbol jednog vremena

Foto: Urban City / B.P. // arhiva

U bivšoj SFRJ postojalo je pet državnih praznika, a poslednji u kalendarskoj godini bio je 29. novembar – Dan Republike.

Obeležavao se dva dana, sve do 14. novembra 2002. godine, kada je Savezna skupština zvanično ukinula ovaj praznik.

Dan Republike vezan je za istorijski događaj iz Drugog svetskog rata – Drugo zasedanje AVNOJ-a, održano 29. novembra 1943. godine u Jajcu. Tom prilikom AVNOJ je formiran kao zakonodavno i izvršno predstavničko telo Jugoslavije, dok je Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije (NKOJ) postao najviši organ narodne vlasti, sa svim prerogativima revolucionarne vlade.

Na istom zasedanju doneta je i posebna odluka kojom je Josip Broz Tito, na predlog slovenačke delegacije, proglašen za „maršala Jugoslavije“.

Pored Dana Republike, u SFRJ su se kao državni praznici slavili i Nova godina (1. i 2. januar), Praznik rada (1. i 2. maj), Dan pobede nad fašizmom (9. maj) i Dan borca (4. jul). Poput Dana mladosti i Praznika rada, i 29. novembar bio je praćen svečanim akademijama, počasnim plotunima, dodelom ordenja i masovnim okupljanjima. Škole su delile pionirske marame, a mnogi radnici koristili su produženi vikend za putovanja ili posetu rodnom kraju.

Ukidanje praznika

Nakon raspada SFRJ, većina novonastalih država prestala je da obeležava 29. novembar. Ipak, praznik je nastavio da živi u SR Jugoslaviji, gde je od 1997. godine dobio novo značenje – kao datum kada je 1945. godine Jugoslavija i formalno prestala da bude monarhija i postala republika.

Poslednji put 29. novembar bio je neradan dan 2001. godine, a praznik je ukinut naredne godine odlukom Savezne skupštine.

Današnji državni praznici u Srbiji

Danas Srbija ima četiri zvanična državna praznika:

– Nova godina (1. i 2. januar),

– Sretenje – Dan državnosti (15. i 16. februar),

– Praznik rada (1. i 2. maj),

– Dan primirja u Prvom svetskom ratu (11. novembar).

Dan pobede nad fašizmom se i dalje obeležava, ali nema status neradnog dana.

KOMENTARIŠI