Sistem za satelitsku navigaciju poznat kao Global Positioning System, odnosno GPS, danas je sastavni deo svakodnevnog života.
Koristimo ga u mobilnim telefonima, automobilima, pametnim satovima i brojnim drugim uređajima. Ipak, malo ko zna da je ova tehnologija prvobitno razvijena za vojne potrebe.
Razvoj GPS sistema započeo je 1973. godine u Sjedinjenim Američkim Državama, kroz projekat NAVSTAR GPS. Cilj je bio da se napravi precizan sistem koji bi omogućio određivanje tačne lokacije bilo gde na planeti.
Prvi eksperimentalni GPS satelit lansiran je 1978. godine, čime je počela izgradnja satelitske mreže koja danas kruži oko Zemlje. Sistem funkcioniše zahvaljujući konstelaciji satelita koji neprestano šalju signal ka Zemlji, a prijemnici u uređajima izračunavaju tačnu poziciju na osnovu vremena koje je signalu potrebno da stigne do njih.
GPS je dugo bio namenjen isključivo vojnim strukturama. Tek 1995. godine sistem je postao u potpunosti operativan sa mrežom od 24 satelita, što je omogućilo njegovu širu upotrebu.
Za civilne korisnike GPS je u početku bio znatno manje precizan, jer je signal namerno bio ograničen. Ta praksa je ukinuta 2000. godine, kada je tadašnji američki predsednik Bill Clinton doneo odluku da se ukloni ograničenje poznato kao „Selective Availability“. Time je GPS za civile postao višestruko precizniji i otvorio put njegovoj masovnoj upotrebi.
Danas GPS predstavlja jednu od ključnih tehnologija savremenog sveta. Koristi se u saobraćaju, avijaciji, brodarstvu, logistici, poljoprivredi, spasilačkim službama, ali i u svakodnevnoj navigaciji građana.
Procene govore da se GPS signal svakodnevno koristi u milijardama uređaja širom sveta, što ovu tehnologiju čini jednim od najrasprostranjenijih globalnih sistema koji je ikada razvijen.
Od vojnog projekta iz sedamdesetih godina do svakodnevnog vodiča kroz grad, GPS je postao nevidljiva infrastruktura modernog života bez koje je danas teško zamisliti kretanje i navigaciju.
