Na današnji dan, 8. avgusta 1832. godine, rođen je Đura Jakšić, jedan od najznačajnijih srpskih pesnika i slikara 19. veka i najizrazitiji predstavnik romantizma u srpskoj književnosti.
Jakšić je pisao lirsku, rodoljubivu, satiričnu, socijalnu i epsku poeziju, a njegovo stvaralaštvo obeležili su snažan romantičarski patos, bunt, ljubav prema slobodi i izražena lična emocija.
Njegove pesme „Na Liparu“, „Ponoć“, „Mila“, „Padajte braćo“, „Otadžbina“, „Ja sam stena“ i „Noć u Gornjaku“ ubrajaju se među vrhunce srpske romantičarske poezije.
Pored književnosti, Jakšić je bio i izuzetno darovit slikar. Slikarstvo je učio u Segedinu, Temišvaru, Pešti, Bečkereku, Beču i Minhenu. Kasnije je radio kao učitelj i predavao crtanje u Kragujevcu, Požarevcu i Jagodini.
Bio je poznat po nemirnom i buntovnom karakteru. Često je napuštao službe, a neretko je iz njih i otpuštan. Iako je imao porodicu, boemstvo je bilo jedno od najprepoznatljivijih obeležja njegovog života, a kafane su bile njegovo prirodno okruženje.
Đura Jakšić i Požarevac – priča o „Poslednjem grošu“
Posebno mesto u biografiji Đure Jakšića zauzima Požarevac.
Bista velikog pesnika u istoimenom stambenom naselju u Požarevcu postavljena je tako da gleda prema prostoru na kojem se nekada nalazila čuvena kafana „Poslednji groš“, a na čijem mestu se danas nalazi benzinska pumpa.
Upravo u toj kafani Đura Jakšić je, prema lokalnom predanju, dočekivao mnoge zore. Priča kaže da je neretko iz kafane odlazio kući sa nekoliko novih stihova, ali i da je u njoj umeo da ostavi – bukvalno svoj poslednji groš.
Legenda o nastanku imena kafane vezuje se upravo za razgovor između Đure i njenog gazde. Navodno je, nakon što je Jakšić potrošio poslednji novac, iz tog dijaloga nastao naziv „Poslednji groš“.
Zbog toga ova požarevačka priča predstavlja zanimljiv deo lokalnog sećanja na čoveka čije su ime i delo ostali duboko povezani sa gradom.
Đura Jakšić ostavio je iza sebe i drame u stihovima „Seoba Srbalja“, „Jelisaveta, kneginja crnogorska“ i „Stanoje Glavaš“, kao i oko 40 pripovedaka.
Njegov život bio je kratak, buran i obeležen stalnim sukobom sa sredinom, ali je iza njega ostalo delo koje je nadživelo vreme.
Danas, 8. avgusta, navršavaju se 194 godine od rođenja Đure Jakšića – pesnika, slikara, boema i buntovnika čiji se tragovi mogu pronaći i u istoriji Požarevca.
