Objavljivanjem Nacrta prostornog plana područja posebne namene Kostolačkog ugljenog basena potvrđeni su dugogodišnji strahovi meštana zapadnog dela basena: naselja Dubravica i Batovac planirana su za potpuno preseljenje radi otvaranja novog površinskog kopa „Zapadni Kostolac“.
Ovaj strateški dokument, koji se trenutno nalazi na javnom uvidu, definiše ključne korake razvoja rudarstva u narednoj deceniji i predviđa velike promene u prostoru, infrastrukturi i načinu života stanovništva na ovom području.
Novi kop kao zamena za postojeće kapacitete
Površinski kop „Zapadni Kostolac“ planiran je kao direktna zamena za postojeće rudarske kapacitete, sa ciljem obezbeđivanja stabilnog snabdevanja termoelektrana lignitom. Prema nacrtu plana, eksploataciono polje prostiraće se na više hiljada hektara, čime će biti zahvaćen najveći deo atara sela Dubravica.
Pre početka eksploatacije predviđena je obimna infrastrukturna priprema, koja uključuje izgradnju sistema za odvodnjavanje, novih trafostanica „Rudnik 4“ i „Rudnik 5“, kao i mreže internih rudarskih i servisnih saobraćajnica.
Posebna pažnja posvećena je zaštiti arheološkog lokaliteta Margum, kod Dubravice. Planom je precizirano da se rudarski radovi ne mogu odvijati u toj zoni bez prethodnih zaštitnih arheoloških istraživanja i saglasnosti nadležnih institucija.
Organizovano preseljenje Dubravice i Batovca
Najosetljiviji deo plana odnosi se na dislokaciju stanovništva. Za razliku od ranijih parcijalnih iseljavanja, ovaj dokument jasno definiše Dubravicu kao naselje koje se u potpunosti nalazi u zoni budućih rudarskih radova.
Preseljenje je planirano u fazama. U prvoj fazi, do 2035. godine, predviđeno je iseljavanje domaćinstava koja se nalaze na direktnoj trasi napredovanja rudarske mehanizacije, dok je dugoroški cilj potpuno izmeštanje oba naselja.
Plan predviđa formiranje novih stambenih celina sa kompletnom komunalnom i društvenom infrastrukturom – školama, zdravstvenim objektima, verskim objektima, vodovodom i kanalizacijom – kako bi se stanovništvo preselilo kolektivno i očuvala socijalna struktura sela. Poseban akcenat stavljen je na obavezu pravedne i blagovremene eksproprijacije, uz adekvatno obeštećenje vlasnika.
Novi putevi i mere zaštite životne sredine
Otvaranje kopa „Zapadni Kostolac“ podrazumeva i izmene postojećih saobraćajnih pravaca. Planirana je izgradnja novog regionalnog puta koji će zaobići rudarsko područje i povezati preostala naselja sa Požarevcem.
Radi smanjenja negativnih uticaja na okolinu, dokument predviđa formiranje zaštitnih zelenih pojaseva između rudnika i naselja koja ostaju, poput Brežana, kao i izgradnju sistema drenažnih kanala i crpnih stanica zbog blizine Dunava i zaštite poljoprivrednog zemljišta od plavljenja.
Javna rasprava ključna za naredne korake
Nacrt prostornog plana nalazi se na javnom uvidu od 12. februara do 13. marta 2026. godine, a meštani Dubravice i Batovca imaju mogućnost da u tom periodu dostave svoje primedbe i sugestije.
Javna prezentacija plana zakazana je za 25. februar u Požarevcu.
