Oktobar se širom sveta obeležava kao Međunarodni mesec borbe protiv raka dojke, sa ciljem da se podigne svest o značaju prevencije, ranog otkrivanja i pravovremenog lečenja ove bolesti.
Prema podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut”, tokom 2024. godine u Srbiji su registrovane 4.544 žene novoobolele od raka dojke, dok je od ove bolesti preminulo 1.700 žena.
Posebno značajni su podaci za Braničevski okrug. Tokom 2024. godine registrovano je 117 novoobolelih žena od raka dojke, dok je 47 žena preminulo od posledica ove bolesti.
U susednom Podunavskom okrugu iste godine registrovano je 90 novoobolelih žena, dok su preminule 44 žene.
Rak dojke predstavlja najčešće maligno oboljenje kod žena širom sveta i jedan je od najznačajnijih javnozdravstvenih problema. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije i Međunarodne agencije za istraživanje raka (IARC), tokom 2022. godine u svetu je registrovano oko 2,3 miliona novih slučajeva raka dojke i oko 670.000 smrtnih ishoda.
Rano otkrivanje povećava mogućnost uspešnog lečenja
Stručnjaci posebno ukazuju na značaj ranog otkrivanja bolesti. Kada se rak dojke otkrije na vreme, izlečenje je moguće u više od 90 odsto slučajeva, jer su tada mogućnosti lečenja veće, a terapija efikasnija.
Među faktorima rizika za nastanak raka dojke navode se starije životno doba, genetska predispozicija, dužina reproduktivnog perioda, broj porođaja, godine pri rođenju prvog deteta, gojaznost, pušenje, konzumacija alkohola, fizička neaktivnost i izloženost zračenju. Na deo ovih faktora moguće je uticati promenom životnih navika.
Ipak, s obzirom na to da svi uzroci nastanka raka dojke nisu u potpunosti poznati, pored mera primarne prevencije od posebnog značaja je rano otkrivanje bolesti, odnosno skrining.
Mamografija na dve godine za žene od 50 do 69 godina
Prema kriterijumima Nacionalnog programa za rano otkrivanje karcinoma dojke, ciljnu populaciju za organizovani skrining čine žene uzrasta od 50 do 69 godina.
Mamografija, odnosno rendgenski pregled dojki, predstavlja preventivni pregled koji je predviđen za žene ove starosne grupe na svake dve godine.
Organizovani skrining raka dojke u Srbiji započet je u decembru 2012. godine, sa ciljem da se smanji smrtnost od ove bolesti i unapredi kvalitet života žena.
Zavod za javno zdravlje Požarevac tokom oktobra posebno ukazuje na značaj preventivnih pregleda i ranog otkrivanja raka dojke, uz saradnju sa lokalnim samoupravama i organizovanje promotivnih aktivnosti.
Podaci za Braničevski okrug još jednom ukazuju na značaj redovnih kontrola i odazivanja na preventivne preglede, jer pravovremeno otkrivanje bolesti značajno povećava mogućnost uspešnog lečenja.
